Początek XIX wieku w architekturze

Dziewiętnasty wiek przyniósł gwałtowne zmiany oraz szybki postęp w transporcie i komunikacji. Wynalazki tego typu jak pociąg, telegraf, elektryczność a później jeszcze telefon i samochód, całkowicie zmieniły zachodnie społeczeństwa. Architekci musieli więc sprostać wyzwaniom jakie przyniósł nowy świat.  Rewolucja przemysłowa wstrząsnęła światem architektury a co za tym idzie formy i estetyki. Zwolennicy neogotyku oraz innych stylów historycznych byli niezwykle usatysfakcjonowani  gdyż mogli stosować nowe materiały oraz techniki.  Jako arcydzieło ówczesnej architektury można przedstawić Clifton Bridge – pierwszy wiszący most w wielkiej Brytanii. Wymiary tego obiektu są imponujące: główne przęsło ma 214 m długości i znajduje się 76 m ponad wąwozem Severn.  Inny przykład to palmiarnia w Kew Gardens w Londynie.  Przy jej budowie zastosowano kute i lane żelazo, a szkło powtarza łagodne krzywizny konstrukcji. Było to duże osiągnięcie które miało duży wpływ na dalszy rozwój architektury.Prefabrykowane konstrukcje z żela i szkła stały się cudem tej epoki. Pełne krzywizny dachy i delikatna korona żeliwnych kratownic łączone ze szkłem tworzyły idealnie przejrzysta powierzchnię wystawowa jak np. w Pałacu Kryształowym  z 1851 roku.Pałac ten wzniesiony został w Hyde parku jako hala ekspozycyjna Wystawy Światowej. Była to niezwykle duża bo mierząca 564 metry prefabrykowana budowla z żelaza, szkła oraz drewna. W konstrukcji sklepienia poprzecznej alei wykorzystano motyw liścia lilii wodnej. Jednocześnie po raz pierwszy w historii architektury zużyto tak wiele przemysłowo produkowanego szkła. Drewniane elementy natomiast dodano dla komfortu psychicznego zwiedzających.Galerie w bocznych alejkach obciążały konstrukcję oraz stanowiły przestrzeń eksploatacyjną, natomiast aleja poprzeczna jest znacznie wyższa od pozostałych i miała 22 metry wysokości oraz wysokości.


czytaj więcej

Starożytna architektura Bliskiego Wschodu

Starożytna architektura Bliskiego Wschodu ilustruje historię dwóch ogromnych potęg: bogów i królów. Te wątki możemy poznawać wyłącznie z zachowanych do dzisiaj ruin okazałych świątyń oraz pałaców. Niestety jeżeli chodzi o domy zwykłych ludzi bardzo dawno temu znikły one z powierzchni ziemi. Zachowane na terenie dzisiejszego Iraku starożytne zabytki pochodzące z mniej więcej z II tysiąclecia p.n.e.  były w całości zbudowane z cegły. Wynikał to  stąd że tereny te nie posiadały kamienia ani wystarczającej ilości drewna aby można z nich było stawiać budowle. Dlatego tez podstawowymi materiałami budowlanymi stosowanymi w starożytnym Bilskim Wschodzie była przede wszystkim cegła oraz częściowo kamień. Powierzchnię murów natomiast często ozdabiani za pomocą płytek ceramicznych oraz płaskorzeźb. Dekoracje te dodatkowo były polichromowane oraz uzupełniane inskrypcjami. Budowlą budzącą największy podziw starożytnego Bliskiego Wschodu jest disco dobrze zachowany ziggurat w Ur. Podobnym zainteresowaniem cieszy się domniemana wieże  Babel czyli wielki ziggurat Etemenanki w Babilonie. Ponadto wśród obiektów często odwiedzanych przez turystów jest również pałac w Persepolis, którego budowę rozpoczęto za czasów Dariusza I, pałac Sargona, Brama Isztar będąca jednym z ośmiu głównych wjazdów do Babilonu, Świątynia Salomina, w której  według Starego Testamentu przechowywano arkę przemierza z Tablicami Dekalogu, twierdza Van Kalesi, pałac Ktezyfont czy pałac Persepolis.Wszystkie te budowle zachwycają architektonicznymi rozwiązaniami często opartymi na innych kulturach. Liczne, często występujące płaskorzeźby oraz dekoracje to dowód ogromnego wkładu jaki wnieśli w budowę tych świątyń architekci oraz budowniczy. Budowle te należą do największych osiągnięć architektonicznych starożytnej epoki.


czytaj więcej

Chiny i ich architektura

W tak ogromnym kraju jak Chiny, gdzie klimat jest wyjątkowo zróżnicowany, wydaje się że powinna panować różnorodność w stylach architektonicznych. Mimo że można zauważyć pewne różnice w poszczególnych regionach to właściwie całe Chiny to jeden styl architektoniczny. Wynika to również z faktu, że w roku 1103 cesarz chiński wprowadził rozporządzenie nakazujące jednolitość stylu budowniczego. Takie wyznaczenie jednorodnego kanonu budowania miało doprowadzić do ujednolicenia całej kultury. Tendencyjna architektura chińska wykazuje w związku z tym niezwykła spójność zarówno pod względem projektowania jak również konstrukcji. W chińskich świątyniach i klasztorach można jeszcze dziś znaleźć ślady zalecenia z początków XII wieku. W Zakazanym Mieście w klasztorze Hunyuan można dostrzec takie same elementy, w dokładnie takich samych kolorach. Jeżeli chodzi o różnice architektoniczne to można je raczej zobaczyć w pojedynczych budynkach takich jak chińskie pagady.Pagady choć kojarzące się z Chinami tak naprawdę wywodzą się z Indii. Są to wysokie wielokondygnacyjne konstrukcje z balkonami ocienionymi wygiętymi ku górze dachami. Początkowo wznoszono je nad podziemnymi salami mieszczącymi podziemne pamiątki, z czasem zaczęły pojawiać się na szczytach pałaców jako elementy dekoracyjne a ich konstrukcje stawały się coraz bardziej skompilowane. Do największych militarnych konstrukcji nie tylko w samych Chinach ale również na świecie, jest ciągnący się Szanhajkuan na wschodzie do Ciajukuan na zachodzie Wielki Mur. Zbudowany by powstrzymać najazd barbarzyńskich plemion z północy, jest obecnie zabytkiem światowego dziedzictwa. Najstarsze pozostałości muru, datowane na mniej więcej 680 rok p.n.e. zostały odnalezione na południowym brzegu Żółtej Rzeki. Budowa muru przy użyciu różnych miejscowych materiałów trwała prawie 1500 lat, do roku 1210.


czytaj więcej

Architektura najstarszych cywilizacji na subkontynencie indyjskim

Ślady najstarszych cywilizacji na subkontynencie indyjskim udało się znaleźć w dolinie rzeki Indus, płynącej na wschód od Żyznego Półksiężyca tam gdzie narodziła się zachodnia cywilizacja. Architektura indyjska jest nierozerwalnie związana z powszechnie na tamtejszych terenach wyznawanymi  religiami. Buddyzm, hinduizm, dżinizm odegrały kluczową rolę w kształtowaniu budowli sakralnych oraz nie tylko. W pełnych ciepła i zmysłowej atmosfery świątyniach hinduistycznych znalazła wyraz miłość do świata zarówno ziemskiego jak i tego zamieszkiwanego przez bogów. Umiłowanie natury połączone z mistrzowskim rzemiosłem dało efekty, które widać w Indiach na całym kroku. Budowle te maja niezwykle ciekawie skomponowane konstrukcje. Charakterystycznym elementem są wieże tzw. wimany lub sikhary wznoszące się nad główna częścią świątyni hinduistycznych.  Różnią się one kształtem w zależności od regionu w którym zostały wzniesione. Wieże te maja zawsze bogatą dekoracje rzeźbiarską. Hindusi wszystko, czym żyją uznają za święte dlatego starają się ukazywać to w rzeźbach. Rzeźby animalistyczne w świątyniach w Mahabalipuruam są jednymi z najpiękniejszych na świecie.  Inny popularny element architektury hinduskiej to tzw. kioski czyli otwarte pawilony, które miału na celu ożywić linie dachu w twierdzach i pałacach. Niektóre z nich były bardzo małe inne zaś większe często służyły jako balkon dając schronienie przed deszczem monsunowym oraz słońce.  Za architektoniczny majstersztyk można uznać niezwykła granitowa świątynię Bryhadiśwara w południowych Indiach. Zbudowano ja w czasach imperium Ćola (Tamilnadu), uważana jest za dzieło gigantów ukończone przez jubilerów. Niezwykła i charakterystyczna jest jej 13- kondygnacyjna oraz 66-metrowa wieża przypominająca kształtem piramidę, której ściany zdobią przepiekane inskrypcje przedstawiające losy Radźaradźa Ćola i jego siostry Kudwai.


czytaj więcej