Katedra Notre Dame w Paryżu

Imponująca bryła słynnej paryskiej katedry Notre Dame jest idealnym przykładem nowego stylu architektonicznego, który od połowy XII wieku opanował zachodnie budownictwo sakralne. Wznoszenie tego typu budowli stało się możliwe dzięki ogromnemu postępowi technologii oraz dużym środkom finansowym. Podobnie jak trochę wcześniejsze katedra w północnej Francji, na przykład w Saint-Denis, Laon czy Noyon, katedra ta odzwierciedla istotna technologiczna koncepcję, według której świątynia miała być obrazem Królestwa Bożego, inaczej Nowej Jerozolimy. Architektonicznie katedra ta jest dziełem sztuki. Cała szerokość jej fasady zajmują trzy portale- środkowy jest najszerszy. Obrazy na nich wyrzeźbione obrazują sąd ostateczny. Lewy portal natomiast poświęcony został Matce Boskiej i obrazuje sceny z jej życia. Pochodzi on z 1920 roku. Prawy portal z kolei to p[portal św. Anny, powstał około roku 1220.W budowli tej znalazły zastosowania niemal wszystkie możliwości technologiczne tego okresu. Żebra sklepień znajdujących się na główną nawą liczącą ponad 30 metrów wysokości stanowią zarówno element konstrukcyjny jak również wizualny i ozdobny. Zastosowano łuki przyporowe będące wówczas jeszcze zupełna nowością, umożliwiające wzniesienie górnej kondygnacji z oknami, które miały na celu oświetlanie wnętrza. Natomiast w dwuwieżowej bogato ozdobionej posagami fasadzie umieszczono potężną rozetę rozświetlająca wnętrze świątyni.   Pod rozeta ciągnie się tzw. galeria królewska będąca charakterystycznym elementem  francuskich kater w stylu gotyckim. Transept oraz idealnie opracowane rozety na zakończeniu jego ramion pochodzą z XIII wieku. Natomiast wysmukłą wieżyczkę dodano dopiero w XIX wieku. Natomiast w całej świątyni zastosowano dużą ilość witraży co powoduje wewnątrz mrocznej świątyni przepiękna grę świateł.


czytaj więcej

Klasycyzm w architekturze

Od połowy XVIII wieku bardzo wiele europejskich miast zaczęło zmieniać swój wygląd pod wpływem architektury klasycznej, która wpłynęła zarówno na ich wygląd jak tez na cały system funkcjonowania. Można więc powiedzieć, że na początku epoki uprzemysłowionej nowa architekturę oraz jej rozwiązania  urbanistyczne zdominowała kultura starożytna z przed 2000 lat. Architektura klasycystyczna była odwzorowaniem  odkryć archeologów dokumentującymi świetność starożytnego Rzymu i Grecji oraz  ambicji  nowego pokolenia europejskich królów  i cesarzy, którzy widzieli w sobie spadkobierców klasycznej cywilizacji. W klasycyzmie zachwycające są kopuły, frontony, kolumnady i matematycznie precyzyjne propozycje. Jednak co najważniejsze budowle w stylu klasycznym doskonale wtopiły się w urbanistykę i zabudowę miast. Przykładem jest paryski Łuk Triumfalny. Budowle te zostały tak zaprojektowane aby można było przez  nie powchodzić a nawet przejeżdżać.  Jednym z najdoskonalszych przykładów klasycyzmu jest paryski Panteon. Ten znany na całym świecie zabytek to osiągnięcie Jacques’a-Germain Soufflota, jednego z najwybitniejszych klasyków badającego ruiny antycznego Rzymu. Kopuła Panteonu ma 83 m wysokości i przyciąga wzrok z wielu miejsc w centrum Paryża. Wysokie ściany natomiast  nadają mu bardzo masywny wygląd. Charakterystyczne dla stylu klasycznego było również oszczędne stosowanie zdobnictwa, rozwój budownictwa użyteczności publicznej czyli  urzędów, teatrów, szpitali, szkól itd., wewnętrzne sale długie i podłużne często malowane na biało, sufity płaskie a okna duże i kwadratowe. W Polsce do dziś możemy podziwiać takie klasyczne zabytki jak Pałac Myślenicki w Warszawie czy Pałac w Łazienkach, Pałac Mielżyńskich w Pawłowicach albo Kościół św. Boromeuszka na warszawskich Powązkach. Do klasycznych budowli należy również warszawski Belweder.


czytaj więcej

Tradycjonalizm

Modernizm zapoczątkowany przez Bauhaus nie był jedynym kierunkiem w architekturze XX wieku. Na całym świcie wielu architektów nawiązywało do tradycji historycznych oraz miejscowych. Inni natomiast pracowali w sposób który opierał się na kategoryzacji, jeszcze inni pozwalali sobie n zupełne szaleństwo w architekturze. Tradycjonalizm, który można powiedzieć był na nowo odkrytym klasycyzmem, rozkwitał zarówno w atmosferze wielkich demokracji jak też brutalnych dyktatur. Tradycjonalizm XX wieku przybierał bardzo różne formy. Wielu architektów było jak najbardziej za postępem ale sprzeciwiali się temu co wydawało im się świadomym odrzuceniem tradycji przez zuchwałych młodych modernistów. Byli jednocześnie zwolennikami i stosowania najlepszych materiałów oraz pięknego rzemiosła. Style tradycjonalistyczne, inaczej mówiąc  konserwatywne, w architekturze były całkowitym przeciwieństwem modernizmu. Ich cecha charakterystyczna jest powrót do tradycyjnych idei i unikanie nowych radykalnych zmian. Niewątpliwy wpływ na taki sposób postrzegania architektury miała niemiecka szkoła stuttgarcka, z której znany jest Paul Bonatz. Ówcześni architekci wykorzystywali przeważnie lokalny styl, który najczęściej spotykał się z dużym poparciem ludności nie będącej w stanie zaakceptować abstrakcyjnych form jakie niósł za sobą modernizm. Przeważało raczej zamiłowanie do lokalnej tradycji, monumentalizmu, prostoty i wykorzystywania lokalnych materiałów podczas tworzenia budowli. Dlatego tez wszelkie wykończenia w stylu tradycjonalnym są proste, nie rzucające się w oczy. Jednakże wiele budowli pochodzących z tamtego okresu ma swój urok i niepowtarzalny styl architektoniczny.W tym okresie największa rolę na gruncie architektonicznym odegrali tacy architekci jak Paul Bonatz, Lew Rudniew, Borys Jofan, czy Werner March.


czytaj więcej

Gotyk

Architektura katedr gotyckich stanowi jedno z największych osiągnięć kultury europejskiej. Wielkie budowle gotyckie były jakby próba oderwania się od ziemi oraz codziennych spraw i wzlot do nieba za sprawą najbardziej strzelistych kamiennych sklepień i najwyższych wież na jakie pozwalała ówczesna technologia. Gotyk był wyrazem średniowiecznego dążenia czy też wznoszenia się człowieka do Boga, stąd właśnie brały się jego znane powszechnie strzeliste i wydłużone, pełne ekspresji formy. Jednak gotyk to nie tylko znane ogółowi katedry czy kościoły , styl gotycki znajdował zastosowanie także w architekturze o charakterze świeckim. W budowlach gotyckich dominowały  linie pionowe, powtarzające się z dużą dość częstotliwością. Cechą charakterystyczną natomiast były  nadające całości lekkość, subtelne zdobienia oraz popularne witraże. Styl gotycki cechowały takie elementy jak: monumentalizm budowli,  wysokie, smukłe kościoły, sklepienie krzyżowo-żebrowe, ostre łuki, ogromne okna, zajmujące często całe ściany, zakończone ostrym łukiem z reguły wypełnione witrażami , kościoły zwykle trzynawowe i , bazyliki z półkolistym chórem. Bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej był również łuk przyporowy.  Jego zastosowanie pozwalało odciążyć mury. Dlatego im wyższe były ściany tym większa musiała być rozpiętość owego łuku.  Stosując łuk przyporowy budowniczy mogli wyciągać sklepienia niewiarygodnie wysoko a ściany przebijać wysokimi oknami. Najsłynniejsze dzieła architektoniczne gotyku to: Katedra Notre Dame w Paryżu, która zbudowano  w 1182 roku, Katedra w Burgos (Hiszpania), angielska  Katedra w Salisbury  posiadająca najwyższą wieżę  wśród angielskich kościołów -123 metry, kościół w Ulm (Niemcy) z wieżą o wysokości ponad 161 metrów.Wśród polskich budowli z pewnością trzeba wymienić bazylikę mariacka w Gdańsku oraz Kościół mariacki w Krakowie.


czytaj więcej