Klasycyzm w architekturze

Od połowy XVIII wieku bardzo wiele europejskich miast zaczęło zmieniać swój wygląd pod wpływem architektury klasycznej, która wpłynęła zarówno na ich wygląd jak tez na cały system funkcjonowania. Można więc powiedzieć, że na początku epoki uprzemysłowionej nowa architekturę oraz jej rozwiązania  urbanistyczne zdominowała kultura starożytna z przed 2000 lat. Architektura klasycystyczna była odwzorowaniem  odkryć archeologów dokumentującymi świetność starożytnego Rzymu i Grecji oraz  ambicji  nowego pokolenia europejskich królów  i cesarzy, którzy widzieli w sobie spadkobierców klasycznej cywilizacji. W klasycyzmie zachwycające są kopuły, frontony, kolumnady i matematycznie precyzyjne propozycje. Jednak co najważniejsze budowle w stylu klasycznym doskonale wtopiły się w urbanistykę i zabudowę miast. Przykładem jest paryski Łuk Triumfalny. Budowle te zostały tak zaprojektowane aby można było przez  nie powchodzić a nawet przejeżdżać.  Jednym z najdoskonalszych przykładów klasycyzmu jest paryski Panteon. Ten znany na całym świecie zabytek to osiągnięcie Jacques’a-Germain Soufflota, jednego z najwybitniejszych klasyków badającego ruiny antycznego Rzymu. Kopuła Panteonu ma 83 m wysokości i przyciąga wzrok z wielu miejsc w centrum Paryża. Wysokie ściany natomiast  nadają mu bardzo masywny wygląd. Charakterystyczne dla stylu klasycznego było również oszczędne stosowanie zdobnictwa, rozwój budownictwa użyteczności publicznej czyli  urzędów, teatrów, szpitali, szkól itd., wewnętrzne sale długie i podłużne często malowane na biało, sufity płaskie a okna duże i kwadratowe. W Polsce do dziś możemy podziwiać takie klasyczne zabytki jak Pałac Myślenicki w Warszawie czy Pałac w Łazienkach, Pałac Mielżyńskich w Pawłowicach albo Kościół św. Boromeuszka na warszawskich Powązkach. Do klasycznych budowli należy również warszawski Belweder.


czytaj więcej

Tradycjonalizm

Modernizm zapoczątkowany przez Bauhaus nie był jedynym kierunkiem w architekturze XX wieku. Na całym świcie wielu architektów nawiązywało do tradycji historycznych oraz miejscowych. Inni natomiast pracowali w sposób który opierał się na kategoryzacji, jeszcze inni pozwalali sobie n zupełne szaleństwo w architekturze. Tradycjonalizm, który można powiedzieć był na nowo odkrytym klasycyzmem, rozkwitał zarówno w atmosferze wielkich demokracji jak też brutalnych dyktatur. Tradycjonalizm XX wieku przybierał bardzo różne formy. Wielu architektów było jak najbardziej za postępem ale sprzeciwiali się temu co wydawało im się świadomym odrzuceniem tradycji przez zuchwałych młodych modernistów. Byli jednocześnie zwolennikami i stosowania najlepszych materiałów oraz pięknego rzemiosła. Style tradycjonalistyczne, inaczej mówiąc  konserwatywne, w architekturze były całkowitym przeciwieństwem modernizmu. Ich cecha charakterystyczna jest powrót do tradycyjnych idei i unikanie nowych radykalnych zmian. Niewątpliwy wpływ na taki sposób postrzegania architektury miała niemiecka szkoła stuttgarcka, z której znany jest Paul Bonatz. Ówcześni architekci wykorzystywali przeważnie lokalny styl, który najczęściej spotykał się z dużym poparciem ludności nie będącej w stanie zaakceptować abstrakcyjnych form jakie niósł za sobą modernizm. Przeważało raczej zamiłowanie do lokalnej tradycji, monumentalizmu, prostoty i wykorzystywania lokalnych materiałów podczas tworzenia budowli. Dlatego tez wszelkie wykończenia w stylu tradycjonalnym są proste, nie rzucające się w oczy. Jednakże wiele budowli pochodzących z tamtego okresu ma swój urok i niepowtarzalny styl architektoniczny.W tym okresie największa rolę na gruncie architektonicznym odegrali tacy architekci jak Paul Bonatz, Lew Rudniew, Borys Jofan, czy Werner March.


czytaj więcej

Gotyk

Architektura katedr gotyckich stanowi jedno z największych osiągnięć kultury europejskiej. Wielkie budowle gotyckie były jakby próba oderwania się od ziemi oraz codziennych spraw i wzlot do nieba za sprawą najbardziej strzelistych kamiennych sklepień i najwyższych wież na jakie pozwalała ówczesna technologia. Gotyk był wyrazem średniowiecznego dążenia czy też wznoszenia się człowieka do Boga, stąd właśnie brały się jego znane powszechnie strzeliste i wydłużone, pełne ekspresji formy. Jednak gotyk to nie tylko znane ogółowi katedry czy kościoły , styl gotycki znajdował zastosowanie także w architekturze o charakterze świeckim. W budowlach gotyckich dominowały  linie pionowe, powtarzające się z dużą dość częstotliwością. Cechą charakterystyczną natomiast były  nadające całości lekkość, subtelne zdobienia oraz popularne witraże. Styl gotycki cechowały takie elementy jak: monumentalizm budowli,  wysokie, smukłe kościoły, sklepienie krzyżowo-żebrowe, ostre łuki, ogromne okna, zajmujące często całe ściany, zakończone ostrym łukiem z reguły wypełnione witrażami , kościoły zwykle trzynawowe i , bazyliki z półkolistym chórem. Bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej był również łuk przyporowy.  Jego zastosowanie pozwalało odciążyć mury. Dlatego im wyższe były ściany tym większa musiała być rozpiętość owego łuku.  Stosując łuk przyporowy budowniczy mogli wyciągać sklepienia niewiarygodnie wysoko a ściany przebijać wysokimi oknami. Najsłynniejsze dzieła architektoniczne gotyku to: Katedra Notre Dame w Paryżu, która zbudowano  w 1182 roku, Katedra w Burgos (Hiszpania), angielska  Katedra w Salisbury  posiadająca najwyższą wieżę  wśród angielskich kościołów -123 metry, kościół w Ulm (Niemcy) z wieżą o wysokości ponad 161 metrów.Wśród polskich budowli z pewnością trzeba wymienić bazylikę mariacka w Gdańsku oraz Kościół mariacki w Krakowie.


czytaj więcej

Renesans we Włoszech

Renesans był w historii architektury okresem niebywałego rozkwitu. Narodziło się wiele nowych idei, które dzięki wynalezieniu druku bardzo szybki rozpowszechniły się na cały świat. Książki sprawiały, że wiedza i nauka wyszła poza krąg dworski i kościelny a mecenat świecki stawał się coraz bardziej popularny. Rozkwit XV-wiecznych włoskich bogatych komun miejskich doskonale prosperujących za sprawą handlu i rzemiosła  przyczynił się do niebywałego ruchu w budownictwie. Wznoszono pokaźne domy mieszkalne, siedziby różnych instytucji, gmachy publiczne itd. Poszczególne miasta rywalizowały ze sobą, starając się przewyższyć innych wspaniałością architektury oraz terenów publicznych. Ówczesne rozwiązania do dzisiaj budzą zachwyt. Renesansowi architekci często czerpali swoje inspiracje z antyku i coraz większe było zapotrzebowanie na budowle właśnie w takim stylu. Zleceniodawcami były nie tylko dwory królewskie i kościoły ale coraz więcej prywatnych osób- mieszczan, kupców- pragnących pozostawić coś dla potomnych.Architekturę renesansu cechował porządek Korycki, który można zauważyć np. na fasadach kościoła Santa Susanna w Rzymie. Dekoracyjne kapitale Koryckie bardzo ożywiły mury i wnętrza ówczesnych kościołów. Uważa się że początek wielkiej rewolucji w architekturze określanej mianem renesansu stanowi kopuła katedry Santa Maria del Fiore. Osiągnięcia Bruneleschiego dalece wykraczają poza rozwiązania techniczne z czasów gotyku. Innym przykładem włoskiego renesansu jest Bazylika oraz Plac św. Piotra w Rzymie. Masywna Kopuła przykrywająca bazylikę liczy 42 metry i składa się z dwóch czasz, wewnętrznej oraz zewnętrznej. Potężna konstrukcja wspiera się na czterech masywnych przęsłach i opasana jest ukrytymi żelaznymi łańcuchami. Wieńczy ją przypominające koronę latarnia wznosząca się na wyrskości 137 metrów nad posadzką  bazyliki. Na niej natomiast umieszczona została kula i krzyż.


czytaj więcej